Expert waarschuwt voor gevaren van militaire robots

Een deskundige op het gebied van kunstmatige intelligentie waarschuwt voor de gevaren van militaire robots. Zo zouden de vechtmachines in handen kunnen vallen van terroristen en er bestaat het gevaar van een nieuwe wapenwedloop.

Noel Sharkey, professor aan de universiteit van Sheffield en expert op het gebied van kunstmatige intelligentie, deed zijn uitlatingen tegenover AFP, vlak voordat hij een presentatie zou houden op een bijeenkomst van het Britse Royal United Services Institute. Volgens Sharkey kunnen militaire robots een gevaar voor de mensheid gaan vormen, omdat legerleiders hun soldaten graag zouden vervangen door autonoom opererende vechtmachines. De behoefte aan meer robots zou versterkt worden doordat het grote publiek steeds minder vaak het risico van gesneuvelde soldaten accepteert. Daarnaast kan defensie met robots op de kosten besparen.

Momenteel zijn de robots die voor militaire doeleinden worden gebruikt nog sterk gebonden aan menselijk handelen: hoewel robots op de grond en onbemande vliegtuigjes in de lucht al doelen kunnen traceren, is het een menselijke militair die al dan niet de trekker overhaalt. Desondanks groeit het aantal militaire robots snel. Alleen al in Irak heeft het Amerikaanse leger zwaarbewapende Swords-robots op patrouille gestuurd. Het Pentagon is uiterst enthousiast over de gehoorzame vechtmachines en heeft bij wapenfabrikant Foster-Miller al nieuwe exemplaren besteld.

De VS denkt in 2010 vier miljard dollar aan onbemande wapensystemen uit te zullen geven, terwijl voor 2032 een bedrag van 24 miljard dollar is begroot. Ook landen als China, Rusland, Zuid-Korea en Israël investeren in toenemende mate in robottechnologie. Volgens futuristen zouden toekomstige legereenheden bestaan uit 150 'normale' militairen en tweeduizend robots.

Sharkey ziet de toenemende autonomie die de robots krijgen toebedeeld als belangrijkste gevaar. De professor stelt dat de huidige stand van zaken in de kunstmatige intelligentie het niet toelaat dat een militaire robot de mogelijkheid krijgt om met dodelijke precisie autonoom te opereren. Een ander gevaar zou schuilen in de mogelijkheid dat terroristische organisaties een militaire robot in handen krijgen. Het is volgens Sharkey allesbehalve ondenkbaar dat een of meer vechtmachines tegen hun schepper worden ingezet.

Toch ziet de ai-deskundige ook voordelen van robots aan het front. Zo zouden ze, ongehinderd door menselijke factoren als emoties of pijn, in theorie de mogelijkheid hebben om, in het heetst van de strijd, ethisch beter beslissingen te nemen dan mensen. Een nadeel zou echter zijn dat correct opererende robots een nieuwe wapenwedloop kunnen ontketenen. Zo is het Amerikaanse Future Combat Systems-programma, dat drie klassen voor landrobots en drie voor een onbemande luchtvloot kent, met 230 miljard dollar voorlopig het duurste defensieprogramma aller tijden. Sharkey ziet als mogelijke oplossing een wereldwijd overeengekomen verbod op autonome robots. Het is echter de vraag of een dergelijk voorstel binnen afzienbare tijd serieus overwogen zal worden. Ondertussen werkt het Amerikaanse leger hard aan nieuwe onbemande wapensystemen, waarbij testversies - geheel conform het tijdsbeeld - met een Xbox 360-controller worden bestuurd.